donderdag 20 juli 2017

Ride the Pink Horse

'You sound like a disillusioned patriot.' Robert Montgomery had een handje van merkwaardige noirs, toch al een genre van vreemde (invals)hoeken. Net als in regieklus The Lady in the Lake speelt hij hier zelf de hoofdrol, nu als oorlogsveteraan met 'een plannetje'. Montgomery kende het wereldje als voormalig soldaat uit eigen ervaring. De dolende PTTS'ers die hun draai niet meer vonden. Zijn hoofdpersonage reist uit arren moede (maar met fikse dollartekens in de ogen) naar San Pablo. Een plek van de outcasts en misfits. Spics en Injuns. De stoffige straten doen aan Touch of Evil denken. De moderne tijd is er ook al. Gegoochel bij een kauwgombalautomaat, en een schurk met een gehoorapparaat. Het zijn dergelijke vervreemdende details die de film maken. Soms sjokt het scenario ook zelf nogal vermoeid verder. Op de straten en in de Mexicaanse establishments heersen andere tijden. 'The big drinks are most best.' Onze held volgt een schurk, maar wordt zelf ook weer gevolgd. Vadertje Staat lijkt goedmoedig, maar de depri ex-soldaat twijfelt. Is iedereen corrupt? Hij vindt zijn troost niet langer bij blanke 'dames', of in een chique club. Geef hem de fles van een oude Mexicaan en de healing touch van een injun girl, die hem aan zijn tijd in de Pacific herinneren. Een laatste rondje van het leven. Ontredderd in alle opzichten. The man with no place.

Diane

'None of you knew.' Armoedig Engeland tijdens de seventies. Het gelummel van 'sods and hooligangs' op uitgestorven pleinen. Een picknick tegen de achtergrond van een industrieterrein. Samen met je meisje mintjes kraken, terwijl je moed verzamelt om haar te kussen. Gelukkig vraagt ze het zelf al! De eerste scenes van Alan Clarke's Diane zijn eigenlijk best pittoresk. Een slice of life uit een zomer. (We zien de eerste Britse Tour de France-fanaat uit de geschiedenis.) Langzaam focust Clarke – bekend van het snoeiharde Scum – op het doodgewone meisje Diane. En dan valt het zwaard alsnog. Niks ongemak der jongelingenliefde. Het snijdende leven toont zich onverbloemd. Diane heeft haar pa dan al een paar keer opvallend fel verdedigd. Nu moet ze zichzelf nog leren verdedigen. De tweede helft van de film is seventies cinema op zijn allerbest. Altmanesk echt. Diane zet voorzichtig haar eerste stappen. Met nieuwe vrienden, die elk ook zo hun eigen rafellrandjes hebben. Op het tankstation voelt Diane dat ze aantrekkingskracht heeft. (Afwijzen leer je op een lieve man.) In het huurhuis helpen anderen haar, en zij hen, zonder geclaim. En tussendoor blijft pa maar verschijnen, in elke dialoog weer intens. Over een extreem moeilijk onderwerp extreem 'gewoon' doen. Zonder poeha. Dat is dapper. De nacht erna had ik er zelfs een droom over.

woensdag 19 juli 2017

Love and Friendship

'She hasn't had tea, could be a lack of nourishment'. De wonderlijke carrière van Whit Stillman krijgt de laatste jaren eindelijk weer wat voeding. Hij keerde terug met Damsels in Distress, en zie hier, een zeldzaam vertoond verschijnsel: de Austen-adaptatie... Die Damsels-titel had dus best kunnen blijven. Voor de financiering (en cameravoering) stond een aardige Nederlandse inbreng garant, al moeten 'we' het wel zonder cameo stellen. Carice had echter niet misstaan, bijvoorbeeld in de bitchy bijrol van Chloe Sevigny. Zij speelt de blonde sidekick van Kate Beckingsale, die als een Kardashian door de film paradeert. De goeie derrière in een hoepelrok, haar eigen onschuld verbáál beleden. 'I've lived in nearly perfect ioslation'. Dit druifje met pit dient men dus uit alle macht te vermijden, maar zo werkt dat natuurlijk niet in de wereld van Austen. Vrouwen zijn slangen, mannen oliedom. In woord en in daad. TLC meets TCM. De grote vraag blijft dan, vindt Stillman nog iets van zichzelf in deze vertrouwde wereld van schrijden en strijkjes. Laten we zeggen, bij momenten. Het lezen van een brief wordt lekker melig. De wisecracks treffen achteloos doel. 'I know you spent little time in society.' 'None.' Bovendien zweemt zelfs in zo'n period piece ineens de Trump-mentalité. Mensen zijn net politici. 'Facts are horrid things.'

A Touch of Zen

'Go on painting all day and you can forget about marrying.' Een spitsig Sarumannetje kibbelt met zijn oude moeder. De schilder uit de misty Chinese mountains leeft in een wereld even pittoresk en kleurrijk als zijn doeken. Moeder is zelf wel klaar met de rust. Kan hij geen ambtenaar worden, of zo? Het leven komt echter naar 'artistieke' zoon toe. Een 'Wayfaring Stranger' verschijnt als de Oosterse Eastwood met hoed. Hij durft zelfs Confucius tegen te spreken. De arme schilder wordt er maar onrustig van. 'Moederrrr!' De gortdroge humor – 'your county is surprisingly lively – maakt dit epos nog wat lichtvoetiger. Zeker wanneer de martial arts gemixt worden met girl power. Moeder is niet de enige die van wanten weet. Na het nog zo rustige intro haalt men de zwaarden tevoorschijn. Indrukwekkend hakken de partijen op elkaar in. Tijdens het verklarende 'verhaal in een verhaal'-dommelde ik weg, maar de film schittert weer zodra Zen verbijsterend psychedelisch de macht grijpt. De stoet aan fijne karakterkoppen ontmoet het Bovennatuurlijke. Eerst nog handenwrijvend, goedgeluimd en vooral ongelovig, maar laat me je één ding vertellen. Don't mess with monks. Ever. Ik ga er vanuit dat Jodorowsky deze film wel eens gezien heeft. De staat van Zen. Alleen maar willen zweven. En in één sequentie gebeurt dat ook. Bijna. 'Just humble efforts'.

dinsdag 18 juli 2017

Endorphine

'Alles wat we waarnemen, deformeren we.' Welkom in het Cartesiaanse theater dat cinema heet. Tijdens het intro ontmoet Tati The Matrix. Is alles wat erop volgt een lucide droom? Endorphine geeft twijfelaars en wakenden een kwaliteitsinjectie. In de eerste plaats door simpelweg intelligent te dúrven zijn. Een bromvlieg kan hier als uitleg dienen in een college philosophy of mind. Het leven van een meisje verbeeldt alle andere vragen. Het kind is op een doodgewone winterdag in Canada getuige van een gruwelijke gebeurtenis, die ze onmiddellijk naar de krochten van haar brein verdringt. Onbewust weet ze zelf wel dat het trauma daar niet kan blijven, wil het niet gaan woekeren. Om de ellende 'terug te brengen' is echter lef nodig. Endorfine. Haar bewustzijn moet 'omgeleid' worden. Een paar Cronenbergiaanse spelletjes bieden geen soelaas, in tegendeel, ze werkt zich nog dieper in de nesten. Pa neemt haar ten einde raad mee naar de hypnotiseur. En dan gaat het goed los. Dit is cinema van suggestie. Ik stelde me voor hoe de film één lange poging is om de bioscoopzaal tijdens een EDMR-sessie collectief mee laat (her)beleven. Endorphine biedt met andere woorden een intieme mindfuck. Enkel het 'trigger'-liedje vond ik wat clichématig spiegelen. 'Daydream, I fell asleep amid the flowers,for a couple of hours'. Psyche zkt. pijn, eerdere ervaring geen bezw.

L'Attesa

'Waiting for the miracle to come.' Pasen op Sicilië. Met Leonard en het intense Italiaanse katholicisme. Veel show. Het soort religiebeleving waaraan je merkt wáárom het werkt. De mens kan ook als geëvolueerde mot maar moeilijk weerstand tegen de vlam bieden. Vluchten in een vurig gewenste droom. De beelden van processies en naakte Jezusbeelden vormen de 'backdrop' van een verstild Paasverhaal. In een statig en vooral leeg huis kreunen de stoelen. Er is een verlies geleden. Juliette Binoche doolt rond. De film had met evenveel recht De Afwezige kunnen heten. Haar wachten wordt verlicht door een mooi meisje (Lou de Laâge). De koppeling van Binoche aan een jong talent (eerder ook met Stewart in Cloud of Sils Maria) werkt wederom prima. Kleine, doodgewone handelingen tonen het Lijden. Het kneden van pasta, en – nog duidelijker – het leeg laten lopen van een luchtbed. In de innige omklemming loopt het leven weg, met een eindeloze zucht. Gedurende het laatste kwart nadert het moment van de waarheid. Zal er een wederopstanding plaatsvinden? 'Ik had die droom over het water weer.' In het jonge meisje ziet de oude vrouw alles wat verloren ging. Ze wil lief zijn, maar ze weet niet hoe. Helaas weten de makers het wel. Ik wenste een killer einde. Maar het blijven Italianen. 'Tu 'magine ma vie.'

maandag 17 juli 2017

Fan

'Such a big star, with such a foul tongue.' Zou een superster zijn twilight voelen naderen, zodra fans zich steeds gestoorder gaan gedragen? Hun wanhoop richting jouw uitgang. In deze big budget Bollywood-variant op Misery besluit een look-a-like zijn 'senior' (SRK) een handje te helpen. Hij timmert de grootste concurrent van ''The most evergreen super-duper star' in elkaar en verwacht nu een beloning! Die krijgt hij dus écht niet, maar de dork belandt wel in een ode vol Gangnam style-dansjes en epileptisch flitsende knokpartijen. Zijn leven wordt een Bollywood-avontuur, precies wat ie altijd al wenste, en zijn brave ouders met hem. 'God bowled a great googly'. Helaas was de film me eigenlijk ook wat te wiebelig. Na het kleurrijke en vrolijke begin, verging het lachen me al snel. Zou het eigenlijk wel grappig bedoeld zijn? Ik begrijp duidelijk nog altijd niets van Bollywood. En op de homoseksuele subtekst was het wachten vanzelfsprekend vergeefs. (Terwijl de leipe momenten mij toch echt aan Paul de Leeuw's Filmpje deden denken.) Toch werkt de film op een meta-niveau wel aardig. Het Westen trekt bevangen door oriëntalisme naar India voor een achtervolging op een pittoreske markt. Bollywood gaat op haar beurt naar... Dubrovnik! Occidentalisme met een vette spoof-knipoog. Mindblasting?

Cavalo Dinheiro

'Ik hoor je zingen, maar ik voel dat je niet gelukkig bent.' Uiterst raadselachtig schrijdt de avant-garde door de duisternis. Een paar foto's uit verre tijden, een portret met de magie van Faulkner. Donkere mannen tasten langs de wanden van lange gangen. Alsof wat mijnwerkers uit de negentiende eeuw verdwalen in een modernistisch regeringsgebouw. In deze dappere en complete onduidelijkheid speelt Cavalo Dinheiro zich af. Niet voor even, maar voor altijd. Na een uur moest ik gniffelend constateren dat ik er in plaats van méér steeds minder van begreep. Zo'n reactie zal Pedro Costa ongetwijfeld doen handenwrijven. De Beckett van de Portugese cinema doet zijn geuzennaam weer eer aan. Na een tijdje beginnen de personages zelfs te fluisteren. Verstaanbaarheid kon ook nog wel overboord. Zij staren na elkaar, de kijker naar het scherm, hopend dat de doodsoorzaak (of eender welke causaliteit) zich openbaart. Door alle suggesties van geweld gok ik dat er ergens een politieke metafoor schemert. Iets met Kaapverdië en de daad van het doden. Een allang verloren strijd bezongen in vervlogen liedjes. En net als bij Miguel Gomes (een leerling van Costa, gok ik) zorgt juist de muziek voor de emotie en voor plezier. Er niets van begrijpen en dan plots schateren. Tot de lethargie het overneemt. '93 stabs, 48 clips.'